Το Καλοκαίρι Πλησιάζει, Τα Δάση Παραμένουν Ανυπεράσπιστα

Από το ΟΙΚΟ της Καθημερινής
Tης ΙΩΑΝΝΑΣ ΦΩΤΙΑΔΗ
Φωτογραφίες: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΤΑΦΗΣ

Η αντιπυρική περίοδος ξεκίνησε, αλλά τίποτα δεν έχει αλλάξει από πέρυσι: ούτε δασικοί δρόμοι ούτε καθαρισμός των δασών ούτε προσωπικό για αποτελεσματικότερη φύλαξη! Αντιθέτως, διάσπαρτοι σωροί σκουπιδιών, μια «πυριτιδαποθήκη» έτοιμη να εκραγεί, διακοσμεί τα εναπομείναντα δάση της Ελλάδας!

Tι έχει μείνει από τη φωτιά; αναρωτιέμαι ως κάτοικος Αττικής. Υπάρχουν άραγε ακόμα πνεύμονες οξυγόνου για τα 4.000.000 Ελλήνων που ζουν στο Λεκανοπέδιο; Με ανακούφιση διαπιστώνω ότι ακόμα υφίστανται ανέπαφες δασικές περιοχές ή δάση που κάηκαν τη δεκαετία του ’80, αλλά έκτοτε έχουν αναδασωθεί. Δύο από αυτά είναι τα Γεράνεια Ορη και το Ορος Πατέρας στα Μέγαρα. Δεδομένου ότι την πρώτη Μαΐου ξεκίνησε και επισήμως η «αντιπυρική περίοδος» επισκεφθήκαμε τις περιοχές αυτές και περιπλανηθήκαμε στα «ζωντανά» τους δάση, με την ελπίδα ότι αυτά θα ήταν κατάλληλα προετοιμασμένα για το καλοκαίρι.

The story of stuff!

Στην ιστορία των πραγμάτων (The story of stuff), η Annie Leonard περιγράφει σε ένα εικοσάλεπτο video την λανθασμένα γραμμική πορεία των πραγμάτων που τόσο αγαπάμε να αγοράζουμε. Από την εξαγωγή, στην παραγωγή και από εκεί στη διανομή, την κατανάλωση και τέλος φυσικά στην απόρριψη. Η καρτουνίστικη παρουσίαση απεικονίζει τον τρόπο που αυτή η μη γραμμική πορεία επηρρεάζει τη ζωή των ανθρώπων τόσο στις περισσότερο, όσο και στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, και το πως έχουμε καταντήσει αν δεν “κατέχουμε” (υλικά αγαθά), να μην εκλαμβανόμαστε ως άξιοι για να μας δίνει κανείς σημασία. Ρίξτε μια ματιά εδώ.

Κλιματική αλλαγή: Ένα βήμα μπρος δύο πίσω

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, τα βιοκαύσιμα προωθούνταν ως ιδανική λύση για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής: η χρήση ορυκτών καυσίμων απελευθερώνει διοξείδιο του άνθρακα που ήταν παγιδευμένο στο υπέδαφος, ενώ η καύση βιοκαυσίμων απελευθερώνει διοξείδιο το οποίο απορρόφησαν τα φυτά από την ατμόσφαιρα ενώ αναπτύσσονταν στο χωράφι.

Σύμφωνα με δηλώσεις του επίτροπου Περιβάλλοντος Σταύρου Δήμα, τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα που έχουν προκύψει στη χρήση ενεργειακών φυτών αναγκάζουν την ΕΕ να αναθεωρήσει τους στόχους της για κάλυψη του 10% της κατανάλωσης των οχημάτων με βιοκαύσιμα. “Διαπιστώσαμε ότι τα περιβαλλοντικά προβλήματα που προκαλούνται από τα βιοκαύσιμα, καθώς και τα κοινωνικά προβλήματα, είναι μεγαλύτερα από ό,τι περιμέναμε”, εξηγεί ο επίτροπος.

Η χρήση όλο και μεγαλύτερων εκτάσεων για την καλλιέργεια ενεργειακών φυτών οδηγεί αφενός σε αυξήσεις τιμών στα γεωργικά προϊόντα, αφετέρου σε αποψίλωση δασικών εκτάσεων σε αναπτυσσόμενες χώρες. Η τιμή του αραβόσιτου, που μπορεί να μετατραπεί σε καύσιμο, έχει ήδη εκτιναχθεί στα ύψη, ενώ στην Ινδονησία η ζούγκλα δίνει τη θέση τις σε φυτείες για φοινικέλαιο.

Επιπλέον, πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι τα βιοκαύσιμα συνήθως αποτυγχάνουν να μειώσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Τα νέα δεδομένα φαίνεται να διαψεύδουν τις ελπίδες. Η έκθεση του UN-Energy, μιας κοινοπραξίας 20 φορέων των Ηνωμένων Εθνών που έχει στόχο να βοηθήσει τις κυβερνήσεις στον καθορισμό πολιτικών βιοενέργειας, αναφέρει ότι τα οφέλη από τα βιοκαύσιμα ίσως αντισταθμιστούν από σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα. Ένα βήμα μπροστά, δύο πίσω δηλαδή.

Μικρά, δειλά βήματα προς μία περισσότερο πράσινη ακτοπλοΐα?

Η ναυτιλιακή εταιρία Kallisti Ferries, αποτέλεσμα της ευρύτερης συνεργασίας δύο ναυτιλιακών οικογενειών, της Pascal Lota και Γεωργίου Σπανού, στο πλαίσιο προσπαθειών της για την δημιουργία αειφόρου, υπεύθυνης ακτοπλοΐας και Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης της, ανακοίνωσε πρόσφατα τη συνεργασία της με την περιβαλλοντική οργάνωση “Αρχιπέλαγος, Ινστιτούτο Θαλάσσιας και Περιβαλλοντικής Έρευνας Αιγαίου”.

Στόχος της συνεργασίας αυτής δεν είναι άλλος παρά η προώθηση ενός νέου τρόπου προσέγγισης των διάφορων περιβαλλοντικών προβλημάτων που προκύπτουν από την επιβάρυνση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Ένας περαιτέρω στόχος της συνεργασίας αφορά στην περιβαλλοντική κατάρτιση των εργαζομένων της εταιρίας, αλλά και στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση του επιβατικού κοινού. Τόσο η εταιρία όσο και η περιβαλλοντική οργάνωση Αρχιπέλαγος ευελπιστούν πως το συγκεκριμένο πρόγραμμα που θα δημιουργηθεί από την μεταξύ τους συνεργασία θα αποτελέσει πρότυπο στο τομέα ανάπτυξης της αειφόρου ακτοπλοΐας.

2007: το έτος της κλιματικής αλλαγής φεύγει. Τι έρχεται?

Με το κοινό να ευαισθητοποίειται περισσότερο από ποτέ, την διοργάνωση πολλών συνεδρίων σχετικών με την υπερθέρμανση του πλανήτη, τη συμμετοχή  πολιτών σε διαδηλώσεις, τη διοργάνωση συναυλιών και πρωτοβουλιών και με πολλές επίσημες αλλά και ανεπίσημες συζητήσεις το 2007 υπήρξε  αναμφισβήτητα το έτος για την κλιματική αλλαγή.

Οι επιστήμονες είναι πλέον σε θέση να καταδεικνύουν με σχετική σιγουριά την παρέμβαση του ανθρώπινου παράγοντα ως κύρια αιτία του γνωστού πια σε όλους φαινομένου του θερμοκηπίου. Η υπερθέρμανση του πλανήτη και η αλλαγή των κλιματικών συνθηκών στη γη, που οφείλονται στο διοξείδιο του άνθρακα που απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα από την καύση ορυκτών καυσίμων, έχουν κατά πολύ απομακρυνθεί από τη σφαίρα της θεωρίας και της πρόβλεψης και αποτελούν πλέον αποδεδειγμένο επιστημονικό γεγονός.  

Σταματήστε τη γή να κατέβω

Στα παιδιά μας δυστυχώς λέμε λίγα… Εξηγούμε ακόμα λιγότερα. Και περιμένουμε αυτόματα μεγαλώνοντας να γίνουν κάτι καλύτερο από εμάς. Να αλλάξουν τον κόσμο που δεν καταφέραμε (ντροπή μας) να αλλάξουμε… Τίποτα δεν γίνεται από μόνο του. Τα παιδιά θέλουν χρόνο. Και διψούν. Να αγγίξουν, να μάθουν, να νιώσουν… Το τι θα αγγίξουν, θα μάθουν, θα νιώσουν, εξαρτάται από εμάς.

Το παραμύθι της Κέλλυς Σταμουλάκη “Σταματήστε τη γη να κατέβω”,  που ανεβαίνει στο θέατρο Περοκέ από τον θίασο Αβάντι σε σκηνοθεσία της ίδιας, μιλά στα παιδιά για την καταστροφή του περιβάλλοντος από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και την υπερθέρμανση του πλανήτη. Μαθαίνει σε εκείνα και υπενθυμίζει σε εμάς τις αξίες που τόσο συχνά υποτιμούνται στο βωμό της απληστίας και του υπερκέρδους.

Προτείνω να κάνετε μια βόλτα αν έχετε παιδιά, ανήψια ή αγαπημένους μικρούς φίλους….

Περισσότερες πληροφορίες: Θέατρο Περοκέ (210 52 400 40)